Monday, May 30, 2016

Trang thơ Văn Cao

Vancao
Văn Cao tên thật là Nguyễn Văn Cao, sinh ngày 15 tháng 11 năm 1923 tại Lạch Tray (nay là phường Lạch Tray, quận Ngô Quyền), thành phố Hải Phòng, nhưng quê gốc ở thôn An Lễ, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.
Văn Cao là một trong những gương mặt quan trọng nhất của tân nhạc Việt Nam, đồng thời là một họa sĩ, thi sĩ tài hoa.
Ông xuất thân trong một gia đình viên chức. Cha của Văn Cao vốn là giám đốc nhà máy nước Hải Phòng.
Thuở nhỏ, Văn Cao hoc ở trường tiểu học Bonnal, sau lên học trung học tại trường dòng Saint Joseph, là nơi ông bắt đầu học âm nhạc.
Cuối những năm 1930, tân nhạc Việt Nam ra đời. Ở Hải Phòng khi đó tập trung nhiều nhạc sĩ tiên phong như Đinh Nhu, Lê Thương, Hoàng Quý… Văn Cao tham gia vào nhóm Đồng Vọng của Hoàng Quý cùng Tô Vũ, Canh Thân, Đỗ Nhuận… và bắt đầu sáng tác Tình Ca Quê Hương.
Năm 1942, nghe theo lời khuyên của Phạm Duy, Văn Cao rời Hải Phòng lên Hà Nội. Ông thuê căn gác nhỏ số 171 phố Mongrant – nay là 45 Nguyễn Thượng Hiền – và theo học dự thính tại Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Văn Cao còn làm thơ, viết truyện đăng trên Tiểu thuyết Thứ Bảy.
Năm 1943 và 1944, Văn Cao hai lần xuất hiện trong triển lãm Salon Unique tổ chức tại nhà Khai trí Tiến Đức, Hà Nội với các bức tranh sơn dầu: Cô gái dậy thì, Sám hối, Nửa đêm. Đặc biệt tác phẩm Cuộc khiêu vũ những người tự tử (Le Bal aux suicidés) được đánh giá cao và gây chấn động dư luận. Tuy được báo chí khen ngợi, nhưng tranh của Văn Cao không bán được. Ông trải qua một thời gian dài ở Hà Nội trong thiếu thốn. Cùng bạn bè, Văn Cao thường phải đứng bán các tác phẩm của mình trên các đường phố Hà Nội, Hải Phòng.
Cuối năm 1944, Văn Cao gặp lại Vũ Quý, một Việt Minh mà ông đã quen biết trước đó. Vũ Quý thuyết phục ông tham gia Việt Minh, với nhiệm vụ đầu tiên là sáng tác một hành khúc. Văn Cao đã sáng tác ca khúc đó trong nhiều ngày tại căn gác số 171 phố Mongrant và đặt tên cho tác phẩm là Tiến quân ca. Tiến quân ca được in trên trang văn nghệ của báo Độc Lập tháng 11 năm 1944. Ngày 13 tháng 8 năm 1945, Hồ Chí Minh đã chính thức duyệt Tiến quân ca làm quốc ca của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Văn Cao làm phóng viên và trình bày cho báo Lao Động.
Năm 1946, Văn Cao được cử cùng Hà Đăng Ấn chuyên chở vũ khí và tiền vào mặt trận Nam Bộ. Sau đó chính thức được mời tham gia Hội Văn hoá Cứu quốc và được bầu là Ủy viên Chấp hành, Văn Cao hoạt động ở liên khu III, phụ trách tổ điều tra của công an Liên khu và viết báo Độc Lập.
Đầu năm 1947, ông được cử phụ trách một bộ phận điều tra đặc biệt của công an Liên khu 10 ở biên giới phía bắc. Tại đây ông được giao nhiệm vụ kết nghĩa với vua Mèo để lập ra một phòng tuyến bảo mật chống sự tràn sang của quân Trung Hoa Quốc dân Đảng khi thua trận.
Văn Cao kết hôn cùng bà Nghiêm Thúy Băng năm 1947, có với nhau 5 người con, 3 trai đầu và 2 gái cuối.
Năm 1952, Văn Cao sang Liên Xô nghiên cứu âm nhạc. Theo Hoàng Minh Chính thì chuyến đi này làm Văn Cao “thất vọng về chủ nghĩa cộng sản”.
Sau hiệp định Genève 1954, Văn Cao hồi cư về Hà Nội, làm việc cho Đài Phát thanh, nhưng rất ít sáng tác. Năm 1955, ông cầm bút trở lại, viết bài cho đặc san Giai phẩm. Tháng 2 năm 1956, bài thơ Anh có nghe thấy không được đăng trên Giai phẩm mùa Xuân.
Như những nghệ sĩ khác của nhóm Nhân Văn – Giai Phẩm, tháng 7 năm 1958, Văn Cao phải đi học tập chính trị. Tên tuổi của Văn Cao hầu như không còn xuất hiện trên các tạp chí văn nghệ ở Hà Nội. Những năm sau đó, Văn Cao tiếp tục bằng nhiều công việc, như viết nhạc không lời cho các truyện phim và truyện kịch, trang trí sân khấu cho các đoàn kịch, vẽ quảng cáo các báo, vẽ nhãn diêm… Các tác phẩm của ông, cũng như các ca khúc lãng mạn tiền chiến khác, không được trình diễn ở miền Bắc, trừ bài quốc ca. Giai đoạn này, Văn Cao hầu như không còn sáng tác.
Đến cuối năm 1975, Văn Cao viết Mùa xuân đầu tiên, nhưng ca khúc bị phê bình là không đi đúng đường lối của Đảng, không phục vụ cho Cách Mạng, vì thế bản nhạc mới phát hành đã bị tịch thu.
Năm 1981, Việt Nam phát động phong trào cả nước thi sáng tác quốc ca nhưng sau đó không công bố kết quả, cuộc thi cũng không được nhắc lại. Bài Tiến quân ca vẫn là quốc ca của Việt Nam. Cho đến cuối thập niên 1980, nhờ chính sách Đổi mới của Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh, các tác phẩm của Văn Cao cùng những nhạc sĩ tiền chiến khác được biểu diễn trở lại.
Năm 1989, tạp chí National Geographic đã đăng một bức ảnh của nhạc sĩ Văn Cao đang ngồi trầm tư bên chiếc đàn dương cầm của ông. Chính tấm hình này sau đó đã tạo cảm hứng để nhà soạn nhạc đương đại người Mỹ Robert Ashley sáng tác nên bản solo cho piano mang tên Van Cao’s Meditation vào năm 1992.
Ngày 10 tháng 7 năm 1995, sau một thời gian mắc bệnh ung thư phổi, Văn Cao mất tại bệnh viện Hữu Nghị, Hà Nội.
Thi phẩm chính:
  • Chiếc xe xác qua phường Dạ Lạc (1945, khi chứng kiến nạn đói năm 1945)
  • Anh có nghe thấy không (Giai phẩm Mùa xuân – tháng 2, 1956)
  • Một đêm Hà Nội
  • Những người trên cửa biển
  • Khuôn mặt em (1974)
  • Ai về Kinh bắc
  • Một đêm đàn lạnh trên sông Huế
  • Ba biến khúc tuổi 65 (tháng 9, 1988)
  • (xuất bản năm 1988)
  • Thời gian
  • Trôi
  • Năm buổi sáng không có trong sự thật
  • Phố Phái
  • Có lúc
  • Đường rừng


  • Ba biến khúc tuổi 65         


              
    I.
    Những ngày buồn không nói được
    Tôi chỉ tìm ra sự sống của tôi
    Một người cho tôi con dao găm
    Không biết dùng làm gì
    Đêm nhìn qua cửa sổ
    Một khoảng trống đen
    Tôi ném vào khoảng trống
    Con dao găm ấy
    Có phải đấy là sự nghịch ngợm
    Bỗng nhiên có tiếng ngã ngoài sân
    Một người trúng tim đã chết
    Tôi không hề biết người ấy
    Tôi là kẻ không muốn giết người
    Chỉ biết bóng tối
    Mà tôi đã ném dao
    II.
    Tôi đi trên phố
    Bỗng nhiên mọi người nhìn tôi
    Một ai đó kêu lên: thằng ăn cắp
    Tôi chạy Tôi chạy
    Tại sao Tôi chạy? Tôi không hiểu tôi
    Cả phố đuổi theo tôi xe cộ đuổi theo tôi
    Tôi chạy bạt mạng
    Gần hết đời
    Tới chỗ chỉ còn gục xuống
    Tỉnh dậy mồ hôi chảy
    Tôi lại thấy tôi là người chưa phạm tội
    III.
    Tôi rơi vào mạng nhện
    Mạng nhện cuốn lấy tôi
    Không còn cách gì gỡ được
    Tôi như con sâu tằm
    Cuộc đời cứ như thế
    Muốn phá cái mạng nhện
    Tôi không đủ tay

    Nghe nhạc Mùa Xuân đầu tiên


    http://nhac.vui.vn/mua-xuan-dau-tien-anh-tuyet-m21537c56p669.html

    No comments:

    Post a Comment